1)      Mesleğinizin ( tekstil teknikeri ) özellikleri nelerdir ?

 

-         tekstil dünyanın ve ülkemizin  en temel olmazsa olmaz ihtiyaçlarından biridir. Tekstilin şu yıllarda krizden kalitesi düşürülmüş ve ve biraz gerileşmiş olabilir ama bunun tekstilde büyük bir düşüş yaşatacağına inanıyorum  . çünkü kalite moda ve iç giyimden  tutunda günlük yaşantımıza girmiş ve ilerlemektedir. Tekstil teknikeri olursam tekstilde yenilikler değişiklikler kalite ilerlemesinde yenileşip gelişmesinde benimde payım olsun isterim.

    

2)      Mesleğinizi hangi tür işletmelerde icra edebilirsiniz? Bu işletmenin başlıca özellikleri nelerdir ?

 

-         okulumu en iyi şekilde bitirirsem başlangıçta kendim gösterebileceğim bir entegre tesiste bunun çok büyük bir firma almasına gerek yok. Çünkü zamanla kendimi gösterip en iyi mevkiye gelebileceğime inanıyorum ve kendimi daha fazla geliştirip bulunduğumuz ilde ( orta Anadolu birlik mensucat soley ) olan bu firmaların en üst mevkilerinde icra etmek isterim. Bölüm örnegi : birlik mensucat aş : pamuk hazırlama + iplik hattı +fizik labaratoarı + çözgü çözme + dokuma dügüm tahar ve iplik dokuması + ham kalite kontrol + boya hazırlık + apreleme + son ( sanfor ) işlemi +mamül kalite kontrol .

 

3)      tipik bir tekstil firmasının mesleki hiyerarşisinin tarif edilmesi.

 

-         bu alanda ilerlemek ve daha iyi mevkilere gelebilmek için kendimi ilk önce nerden ve nasıl başladıgıma ne tür bilgiye sahip olduğuma verilen bir görevi en iyi nasıl yerine getirebildigime kendimi hazırlayarak karar vermem gerekir.  Böylece kendi bulundugum ve sorumlu oldugum işlere yaptığım işlerle dürüst bir şekilde görevimi laikiyla en iyi şekilde yerine getirerek göz önünde tutulur ve en iyi mevkilere ilerlemek isterim.

 

4)      tekstil teknikerleri 3 . maddedeki tarifi yapılan hiyerarşik  kademe içindeki yerini açıklayınız.

 

-         tekstil teknikerlerinin bulunduğu kademe istatiksel olarak biraz düşük mevki  ( şef mühendis vb.) olsa da tekniker her zaman çalışanların ve iyi konumda olanların her zaman göz bebeğidir. Çünkü tekniker bulunduğu konum ne olursa olsun en iyi mevkilere gelebilmek için elinden gelenin en iyisini yapar yapmakta zorundadır. Bu çabanın sonunda mevkii sahibi olan kişinin yerleri devrolacagına inanmaktadır.

 

5)      tekstil teknikerlerinin durumları ile  görevlerinin diğer kademelerdeki çalışanlarla bağlantı ve ilişkilerini açıklayınız?

 

-  tekstil teknikeri labaraoarda mamüllle yeni mamüllerin uyumluluk testlerini yapar imalatta olan ilişkileri uygunluklarına  göre üretime yönverir varsa sorun üstlerine bildirir gerekirse üretimi durdurur personelle olan ilişkisi işletme ve kalitede hakkında yaptığı testlere göre raporlandırır

 

6) tipik bir tekstil şirketinin Türk ve dünya tekstil sanayisinin içinde nasıl faaliyet gösterdiğini açıklayınız?

 

-         türkiyeyi ve dünyayı sarsan krize sokan çin pazarı kalitesiz fakat yine alım gücü fazla olmaktadır. Çin pazarının iş gücünün düşük maliyette olması çok ucuza işçi çalıştırmasından dolayı Türkiye de ve dünyadaki küçük yada büyük sektörleri etkilemektedir. Bunu göz önüne alan biz teknikerler kendimizi en iyi şekilde geliştirmek çalıştığımız sektörü ilerletmek Çin pazarını etkileyecek Türkiye yi dünyaya iyi bir seviyeye ve kalitedeki ürün çıkararak türkiyeyi en iyi konuma getirecegiz.

 

   7)Hükümet politika ve kararların tekstil firmaları üzerindeki etkisini araştırıp yazınız

 

- hükümet tekstil sektörünün verdiği kararlar tekstil firma sahiplerinin yüzlerini     güldürmektedir. Sosyal güvenlik kotadaki ve kdv deki oranları düşürmektedir tekstili bir nebzede olsun nefes aldormakla ve ayakta devam gücünü ortaya koymaktadır. Buda mülkiyetin tekstil sektörünün arkasında olduğunu österir.

 

    8)Tekstil firmasında pazarlama politikasının etkilerini araştırıp yazınız

 

-         tekstil firmalarının en büyük eksikliği bana göre markalaşmamaktır. Bugün bilind,g gibi ( biriland solay bellona istikbak ) olsun  bu firmalar hem ithalat hemde ihracatta çok iyi  seviyededirler ve çalışması düzgün bir şekilde gitmektedir. Tekstil firmalarımızın markalaşmaya giderse çin pazarında sarsacak eski konumuna gelecek duruma gelir. Kaliteli ve alımı yüksek ve devamlı müşteri potansiyeli arttırarak hem firma hemde ülke hemede kendimiz kazanmış oluruz.

  

9)      Bir tekstil firmasında hiyareşisinin  muhtelif kademelerde bulunan yöneticilerin görevlerini tarif ediniz.

 

-         -   birlik mensucat fabrikasının tanımına göre yönetim kurulu başkanı fabrika sahibi veya vekili yönetim kurulu üyesi

-          fabrika sahibi veya vekili  genel müdür fabrika sahibi , vekili veya bütün işletmenin sorumlusu giren ve çıkandan

-         genel müdür yardımcısı işletmenin finansman ve satın alma  ve idari kadrodan sorumlusu

-          fabrika müdürü işletmenin müdüre + şef teknikere + tekniker işçilere ve fabrikanın bütün giren ve çıkanından sorumlu. 

-         Finansman müdürü fabrikanın kar ve zararı ve ithalat ve ihracat giderlerinin çıkarılması.

-         Muhasebe finansman kaynaklarının aktarılması

-         Personel müdürü insan kaynaklarında işçileri ve idare kadroların sosyal aktivitelerinden  sorumludur. Bir nevi silsile yoluyla ast üst ilişkisi vardır.

 

10)  bir tekstil firmasının kalite yönetim politikası üzerindeki görüşlerini yazınız.

 

-   bir tekstil firmasında kalite yönetim politikası çok önemli bir yer almaktadır . “ kalite kaçınılmazdır  “  bir önceki soruda olduğu gibi kalite her zaman göz önünde olmuştur ve olacaktır. Firmalarda yapılan ürün dünya sıtandarlarını göz önende bulundurularak yapılır kalite her zaman göz önündedirve kalite ( Pazar payını arttırır )tüketiciye düşende her zaman kaliteden şaşmamasıdır.

 

 

III. ORGANİZASYON

 

A- Tanım   

Birden çok insanın bir amaç için bir arada çalıştığı eylemdir. Bir konser, bir düğün töreni, bir gezi organizasyondur. Organizasyonda bir grup insan bir arada birlikte çalışır. Bu aynı hedef için ortak çalışmadır. İnsanlar tek başına yapamadıklarını birlikte yapmaları dolayısıyla zaman tasarrufuna gitmeleri organizasyonun temel özelliğidir.

Yönetimin temel fonksiyonlarından biri olan organizasyonun ortaya çıkış nedeni; insanların tek başına yapamadıkları işlerin birlikte yapılması veya kendilerinin yapması halinde zaman kaybına yol açmamak ve uzmanlaşmak için zamanı harcamama yoluna gitmeleridir.

C.Barnard’a göre Organizasyon; İki veya daha fazla bireyin ortak bir gaye için çalışmaları halinde aralarındaki  ilişkilerde yaratılmış  olan bağlardır. 

H.Fayol’a göre Organizasyon; İşletmeyi işlemesi için gerekli olan malzeme, tesisat, sermaye ve personel gibi maddi ve sosyal  unsurlarla donatmaktır.

O.Sheldon’a göre Organizasyon; İşletmede mevcut gücün etkili, sistemli, olumlu ve koordine bir biçimde kullanılabilmesi için, işletmedeki bireylerin veya grupların görevlerini en iyi şekilde yapmak üzere düzenlenmesi ve  gereken olanaklarla donatılmasıdır.

 

Ağır bir masayı bir işçi  tek başına taşıyamaz, bir başkasına ihtiyaç duyar. Gerekirse üç veya dört kişiye ihtiyacı olur. Bundan şöyle bir sonuç çıkar;

- Masayı istenen yere nasıl çıkaracaklarına karar vermek,

- En az emekle en kısa zamanda nasıl taşınır,

- Kişiler taşırken masanın neresinden tutacaklar.

Buradan da anlaşılacağı gibi bireyin yetersizliği iki şekilde ortaya çıkmaktadır:

·        Bireyin biyolojik kapasitesi

·        Bireyin karşısına çıkan çevrenin fiziki faktörleri

Organizasyon bu faktörleri yenmek için uygulanan bir vasıta olarak kabul edilir.

 

B- Organizasyonun Önemi ve Tanınması

Organizasyon yöneticinin faaliyetlerini etkileyen, sınırlayan, sonuçlarını belirleyen bir etkiye sahiptir. Onun için yönetim ve organizasyon birlikte telaffuz edilir. Etkin bir yönetim uygulaması uygun bir organizasyon yapısına bağlıdır.

Organizasyon bir düzen ve düzenlemeyi ifade ettiği için örgütlenmeyle ilgili faaliyetler topluluğunu ve bir süreci kapsar. Bu manada organizasyon  insan, iş, teknoloji faktörlerini birleştiren bir sistemdir.

Organizasyonda emir-komuta kanalları vardır. Alt kademelere inildikçe bu kademelerdeki birimleri işgal edenlerin yetkileri azalmaktadır.

                                            Şekil-4  Emir Komuta Kanalları Arasında Yetki

 

                Organizasyon yöneticinin kullanacağı bir araçtır.  Ayrıca yöneticinin içinde faaliyette bulunduğu bir ortamdır. Bu ortamdaki değişmeler yöneticiyi etkileyeceği gibi, yöneticinin karar ve davranışları da bu ortamı etkileyecektir.

Belirli bir işin gerçekleştirilmesi, kişinin yeteneklerini aştığı andan itibaren, ahenkli bir grup çalışmasının ve organizasyonun gereği açıktır.

Amaç;

“Organizasyon yalnız işletme kurulurken gözünde tutulacak bir şema değil, işletmelerin tüm ömürlerince uygulanacak bir disiplin, sürekli olarak gözden geçirilecek ve geliştirilecek bir düzen”dir.

 

C- Organizasyonun Amacı

Ortak çaba ile güçleri artırmak ve verimli kılmak. En az güç, emek, araç ve gereç kullanılarak en kısa zamanda ihtiyaçları en iyi bir biçimde gidermek, kolay, rahat ve güzel bir yaşantı sürmektir.

Organizasyonlar üç tür amacı gerçekleştirir;

- Toplumun arzularını,

- Organizasyon üyelerinin Amaçlarını,

- Organizasyonun bizzat kendi amaçlarını

            D- Organizasyon Faaliyetinin Safhaları

            1. Yapılacak işleri belirlemek ve gruplandırmak : Neyi, kime ve nasıl yapacağını belirleyip ortaya koymak.

            2. Personelin belirlenmesi ve atanması : İşe uygun personelin seçilmesi ve görev başına getirilmesi. Gerekirse personelin yetiştirilmesi ve yetki verilmesi.

            3. Yer, araç ve yöntemlerin belirlenmesi : İşin yapılması için gerekli olan araç ve gereç ihtiyacının karşılanması (fiziki faktörlerin belirlenmesi). Bir görevi yürüten personele o görevi yapmasına yardımcı olacak araç ve vasıtaları sağlamak gerekir.

 

            E- Organizasyon İlkeleri

            Bir organizasyon planlayıcısının bir örgüt yapısını kurarken yararlandığı ilkeler organizasyon ilkeleri olarak adlandırılmaktadır. Planlayıcının önce şu sorulara cevap bulması gerekecektir :

            - Organizasyonu çevreleyen ortam şartları nelerdir?

            - Bu şartlar altında etkin bir şekilde çalışacak yapılar neler olabilir?

            - Bu yapıların maliyet ve etkinlikleri nasıl karşılaştırılabilir?

Organizasyon ilkeleri yukarıda sözü edilen planlayıcının çalışmalarına yol gösterici ilkelerdir. Organizasyon ilkelerinden önemlileri şunlardır :

            1. Amaç birliği ilkesi : Bütün bölümlerin uyum içinde olmasıdır.

            2. Basamaklar ilkesi : Üstten asta doğru yetki sistemi dikkate alınmalıdır.

            3. Yönetim birliği ilkesi : Bir bölümden veya bir gruptan bir kişinin sorumlu olması..

            4 Yönetim alanı ilkesi : Her yöneticinin denetleme alanının belirlenmesi ilkesidir.

            5. Kumanda birliği ilkesi : Her bireyin bağlı olduğu bir üstü olmalıdır.

            6. Fonksiyonel benzerlik ilkesi : Benzer işlerin birleştirilmesi kolaylık sağlar.

            7. Personeli işe yerleştirme ilkesi : Adama göre iş değil, işe göre adam yerleştirmek.

            8. Yetki ve sorumluluk denkliği ilkesi : İşletmede görev yapan yöneticilere görevleriyle ilgili yetki ve sorumluluk verilmesi.

            9. Yetki devretme ilkesi : Organizasyon yetki devretmeye bağlıdır. Bu ilkeyle astların astların yetiştirilmesi sağlanır.

            10. Süreklilik ilkesi : Organizasyon faaliyetinin sürekli olmasıdır.

            11. Hiyerarşik yapı ilkesi : Her birimim kime karşı sorumlu olduğunun bilinmesidir.

            12. Çapraz ilişkiler ilkesi : Alt basamaktaki bir yönetici kendi sorumluluk ve yetki alanı içindeki bir konuda başka kişilerden yardım alabilir. Kısa devre ilkesi de denen bu ilişkiyle zaman tasarrufu sağlanmış olur.

IV. KOORDİNASYON

 

            A- Tanım

Belirli bir amaca ulaşmak için çeşitli etkinlikleri uyumlu hale getirmektir. Bir kuruma bağlı çeşitli birimler arasında eşgüdüm sağlamak.

Koordinasyon; bireyleri ve bireylerin oluşturduğu  grupların, saptanan amaçlarının gerçekleştirilmesi için kararlar almada, işlerde, faaliyetlerde ve fonksiyonlarda organizasyonun bölümlerini bir araya getirmektir. Örneğin; entegre bir tekstil fabrikasında tüm faaliyet alanlarının bir amaca doğru aksamadan hareket etmelerini sağlamaktır.

Her fert işletmenin amacına uygun bir tarzda hareket eder, her bölüm diğer bölümlerle uyumlu bir şekilde çalışır. Koordine edilmiş işler birbiriyle sıkı ilişkisi olan işlerdir. Dolayısıyla bir bölümün aksaması, diğer bölümlerin de aksamasına yol açacaktır. Koordinasyon tüm faaliyetlerin uyumlaştırılması anlamına da gelmektedir.

H. Fayol a göre; koordinasyon, çalışmayı kolaylaştırmak ve başarıyı sağlamak için bir örgütün bütün faaliyetlerinin uyumlaştırılmasıdır. Diğer bir deyimle malzeme ve faaliyetlerin arzu edilen ölçülerde akord edilmesi ve sonuçlara yöneltilmesidir.

İyi bir koordinasyonda şu özellikler bulunur :

- Bölümler arasında uyumlu çalışma vardır.

- Yardımlaşma bilinci gelişmiştir

- Ana plana uygun hareket etmek suretiyle amaca hizmet etmek vardır.

 

B- Koordinasyon İlkeleri

1. Sorumlu kişiler arasında görüşmeyle koordinasyonun sağlanması : Bireyler sık sık bir araya gelmek suretiyle fikir alışverişi, bilgi arttırmak gibi organizasyonun amacına hizmet edip onu daha iyi anlayabilirler.

2. Planlamalar yapılırken koordinasyona gitmek gerekir : Planlayıcılar yanlarında uygulayıcıların da katılmasıyla sorunların başlangıçta halledilmesi imkânını yakalayabilirler. Birbirleriyle zıt olan konularda ortak noktalar aranabilir.

3. Ortaya çıkacak aksaklıkların etkilerini düşürerek koordinasyona gidilmelidir : Koordinasyon yatay olmaktan çok dikey bir ilişkidir. İstekli olarak koordinasyona gidilirse sonuç alınabilir.

4. Koordinasyon süreklilik gerektirir :  Daha önce çıkan bir sorunu çözerken izlenilen yol veya yöntem, aynı sorun tekrar karşımıza çıkarsa aynı yöntem yol gösterici olabilir.

C- Koordinasyon Teknikleri

1. İyi ve basit bir organizasyon yapısının kurulması : Bölümleri ayırmaya gidilirken mümkün olduğu kadar aynı nitelikteki işleri bir grup altına toplamak koordinasyonu kolaylaştıracaktır.

2. Plan ve programların uyumlaştırılması : Farklı birimler tarafından hazırlanan planlardan biri tercih edilebileceği gibi, planda bazı değişiklikler yaparak uyum sağlanabilir. Bu açıdan bakılırsa planlar gözden geçirilerek kontrol edilmeleri gerekir.

3. İyi bir haberleşme düzeninin kurulması : Üretim raporları, siparişler hakkındaki raporlar, satışların planlanması ve teslim hususundaki sözler düzenli olarak yapılırsa  koordinasyonu kolaylaştırır.

4. Gönüllü koordinasyon : Çeşitli basamaklardaki bireylerin, sorunları kendi aralarında görüşerek çözmeleri, gönüllü koordinasyonu sağlar.

5. Gözetim yoluyla koordinasyon : Yapılan işleri gözetleme, aksayan yerleri düzeltme yoluyla yapılan koordinasyon.

 

D- Koordinasyon Çeşitleri

1. Dikey koordinasyon : Yöneticilerle astlar arasında olan  koordinasyona  denir. Örneğin; müdür ile müdür yardımcıları, müdür yardımcıları ile şefler arasında dikey koordinasyon vardır.

 

Şekil-5  Dikey Koordinasyon

 

 

2. Yatay koordinasyon : Aynı organizasyon basamağında çalışan yöneticiler arasında yatay koordinasyon bulunur. Örneğin personel dairesi ile halkla ilişkiler veya pazarlama yöneticileri  arasında yatay koordinasyon bulunur.

 

Şekil-6  Yatay Koordinasyon

 

3. Merkezi koordinasyon : Bazen bir koordinasyon merkezi bulunur. Merkezi bilgi sistemi veya bilgisayar bürosu yahut merkezi bir muhasebe bölümü kurulabilir. Çeşitli bölümlerdeki görevliler üste müracaat  etmeden Merkezi Koordinasyon birimiyle ilişki kurabilir.

Şekil-7  Merkezi Koordinasyon

 

E- Koordinasyon Yöntemleri

Koordinasyon çalışmada uyum olduğuna göre organizasyon başarası faaliyet yöntemlerinde uyumun sağlamasına bağlıdır. Koordinasyon plan ve programların yapılması sırasında ve haberleşmeye verilen önem derecesinde sağlanır.

1. Yetki : Yetki koordinasyonu sağlayan ilkelerden biridir. Yetkinin kullanılması ile koordinasyonun sağlaması yanında, aşırı derecede yetki sistemine  gidildiğinde astların gönüllü koordinasyona gitme istekleri azalır.

2. Komiteler : İşletmelerde komiteler koordinasyonu sağlayan birimlerdir. Özellikle devamlı organizasyon komiteleri  koordinasyon  görevi yaparlar. Biçimsel gruplar  koordinasyona  aşağıdaki yardımları sağlarlar:

a) Koordinasyonla ilgili konulara yardımcı olmak.

b) Komitelerde bilgi alışverişini sağlamak.

c) Zıt fikirlerin yumuşaması ve sonuçta etki koordinasyonu sağlamak için yollar aramasını mümkün kılmak.

3. Amaçlar politikalar, kaideler koordinasyonu sağlar : Amaçlar faaliyetlerde düzen sağladığından aynı zamanda Koordinasyon görevi yaparlar. Üretim bölümünün amaçları, bu bölümde amaçlara  ulaşmak için koordinasyonu gerekli kılar. Politikalar ise karar vermek için bir ölçü teşkil eder.

4. Haberleşme: Haberleşme koordinasyonun en önemli araçlarından biridir. Haberleşmenin başarısı oranında koordinasyon sağlanabilir. Haberleşmenin anlaşılması ve doğru haberleşme çeşitli seviyelerde yer alan koordinasyon, geri besleme (feed back) sağlar.

Geri besleme, sorun çıkan yerlerde çözüm bulmaya ve koordinasyonu sağlamaya yardım eder.

5. Ödül sistemi : Ödül sistemi de bir koordinasyon  görevi yürütülür.

6. Yönetiminde gönüllü koordinasyona imkan hazırlamak gerekir : Aynı yönetim seviyesinde görev yapan yöneticiler arasında sağlanan koordinasyon, yönetimi  başarılı kılar. Bölümlerin birbiriyle ilgili olduğu  ve birbirini tamamladığı gerçeğini düşünerek, Koordinasyonun bu yatay boyutu organizasyon başarısı için gereklidir.

 

 

 

 

C- Tekstil Teknikerleri

İplik, dokuma, örme, boya, baskı, terbiye, konfeksiyon alanlarında üretimin takibini ve kontrolünü, makine bakım, ayar ve onarımını yapan, işçi ile işletme mühendisi arasında iletişimi sağlayan kişilerdir.

 

1. Tekstil Teknikeri Kavramı

Tekstil Teknikeri kavramı her ne kadar Tekstilin tüm alanlarını kapsayıp genel olarak ifade edilen bir kavram olsa da Tekstil Programlarının çeşitli bölümleri olduğu da bir gerçektir. Kalite Kontrol Bölümü, İplik Bölümü, Konfeksiyon Bölümü, Dokuma Bölümü, Baskı Bölümü, Terbiye Bölümü gibi bölümler bulunmaktadır ve bu bölümlerden mezun olan öğrencilerin tümüne tekstil teknikeri denir. Farklı bölümlerden mezun olan öğrenciler, sektörün her alnında çalışabileceği gibi, mesleklerini alanlarında icra etmeleri kendileri açısından daha uygun bir davranıştır.

Aşağıda Tekstil Programının Baskı bölümünden mezun olan bir Tekstil Teknikerinin çalışma alanı, görevi ve özellikleri örnek olarak verilmiştir.

 

2. Tekstil Terbiye Teknisyeni

a) Tanımı : Her türlü tekstil ürününün ön terbiye, boyama, baskı ve apre işlemlerini yapan kişidir.

b) Görevleri :  

- Terbiye reçetelerini hazırlar ve uygular (ağartma, merserizasyon, haşıl sökme vb.)

- Müşterinin isteği doğrultusunda renk tutturma işlemini yapar verilen reçeteye uygun boyama işlemini gerçekleştirir,

- Baskı ve apre işlemlerinin gerçekleştirilmesini sağlar,

- Ekip halinde çalışmalarda işi organize ederek ekibin verimli çalışmasını sağlar,

- Gerekli kayıtları tutar, raporları hazırlar,

- Çalışılan yerin düzen ve temizliğinden sorumludur, iş güvenliği koşullarına uyulmasını sağlar,

- Gerekli durumlarda çalıştığı ekibin eğitimini sağlar.

 

c) Kullanılan Alet Ve Malzemeler :

- Terbiye, boyama, baskı ve apre makineleri.

- Bilgisayar, numune boyama ve test cihazları.

- Eğitim ortamında; bilgisayar, eğitim programları ve eğitim araç gereçleri ile laboratuar cihazları ve çeşitli büro malzemeleri.

 

d) Mesleğin Gerektirdiği Özellikler : Tekstil terbiye teknisyeni olmak isteyenlerin;

- Bedence sağlıklı (özellikle elleri ve gözleri sağlam),

- Genel yeteneğe sahip,

- Matematik ve fen bilgisine sahip,

- Dikkatini yoğunlaştırabilen ve sabırlı,

- Renkleri iyi ayırt edebilen,

- Kimyasal maddelere karşı alerjisi olmayan, kimseler olmaları gerekir.

 

e) Çalışma Alanları ve İş Bulma Olanakları

Tekstil terbiye teknisyenleri çalışmalarını genellikle laboratuar ortamında yada kapalı ortamlarda yürütürler. Genel anlamda  tekstil işletmelerinin her alanında çalışma imkanı bulabildikleri gibi, boya fabrikaları ve baskı atölyelerinde, özellikle tekstil fabrikalarının kimya laboratuarlarında çalışabilirler.

Bilgisayar destekli tasarım eğitimi alan bazı terbiye bölümlerinden mezun olanlar, ayrıca tekstil işletmelerinin tasarım alanlarında görev alma imkanı bulurlar.

Bu alanın daha az sermaye gerektiren ve işgücü yoğun bir alan olması nedeniyle istihdam olanağı fazladır. Kendileri de atölye açabilirler.

Terbiye alanında kullanılan kimyasal madde ve bileşiklerin tehlikeli olmasından dolayı büyük dikkat gösterilmekte ve özel güvenlik önlemleri alınmaktadır.

3. Tekstil Baskı Teknikeri

a) Tanımı : Tekstil (dokuma) ürünlerinin, boyanması, düzenlenmesi ve aprelenmesi (sertleştirilmesi) alanında tekstil mühendisine yardımcı eleman olarak çalışan kişidir.

 

b) Görevleri :

- Boyanacak veya desenlenecek kumaşın niteliklerine göre uygulanacak deseni ve renkleri saptar

- Kumaşın cinsine uygun boya ve apre malzemesini hazırlar,

- Kumaşın boyanması, desenlenmesi ve aprelenmesi ile ilgili işlemi yürütür.

 

c) Kullanılan Alet ve Malzemeler : Çeşitli kumaş, boya, apre malzemeleri.

 

d) Mesleğin Gerektirdiği Özellikler : Tekstil baskı teknikeri olmak isteyenlerin;

- Kimyaya ilgili ve bu alanda başarılı,

- Şekil ve uzay ilişkilerini görebilme yeteneğine,

- Tasarım ve çizim yeteneklerine sahip,

- Birbirlerine yakın renkleri ayırt edebilen,

- Boya maddelerine alerjisi olmayan,

- Bedence sağlam ve dayanıklı kimseler olmaları gerekir.

 

e) Çalışma Ortamı ve Koşulları :

Tekstil baskı teknikeri; fabrika veya atölye gibi kapalı ortamlarda görev yapar. Ortam nemli ve boya kokuludur. Görev sırasında birinci derecede malzeme ile meşgul olan tekstil baskı teknikeri, mühendis, teknisyen ve işçilerle, tekstil desenleri yapan meslek elemanları  ile birlikte çalışarak iletişim kurma durumundadır.

 

f) Çalışma Alanları ve İş Bulma Olanakları

Tekstil baskı teknikeri;

- Özel sektöre ait tekstil fabrika veya atölyelerinde görev alabilir,

- Kendi işyerini açabilirler.

 

 

 

 

D- Tekstil İşletmelerinde Verimlilik

Tekstil işletmelerinde verimliliğin sağlanabilmesi için iyi bir yönetici  kadroya sahip olmak gerekir. Düzenli bir işletmede grup çalışmaları yapılarak üretimi ve kaliteyi yüksek seviyelere çıkarmak mümkündür. Bu da her işletmenin en fazla istediği durumlardan biridir. Eğer tekstil pazarında iyi bir konumda olmak istiyorsanız kalite ve üretim önemli bir faktördür. Randıman her zaman kendi başına güzel sonuçlar çıkarmaz. İşletme Yönetimi her gün bir dizi toplantı yaparak verimli sonuçlar alınamaz. Ar-GE çalışmaları, yeni çözüm ortakları, yeni çalışanlar bulmak her zaman verimli olmaz. Aşağıda bu konuyla ilgili güzel bir örnek bulunmaktadır.

Büyük Amerikan imalat fabrikalarından birinin yönetim kurulu üyeleri kâr ve zarar hesaplarını incelerken, fabrika müdürünün aylığına takılmışlar ve bunu bir hayli indirmenin iyi olacağını düşünmüşler. İçlerinden iki kişi seçerek fabrika müdürü denen bu adamın neler yaptığını bir görmelerini ve ondan sonra bu konuda karar verilmesini kabul etmişler. İki kişilik heyet bir sabah sessizce fabrikaya gitmiş ve fabrika müdürünün odasına girmiş. Gördükleri manzaraya dehşetle bakmışlar. Fabrika müdürü elinde kahve fincanı, ağzında piposu, ayakları masanın üstünde, etrafa halka halka dumanlar yaymakla meşgul. Masanın üstünde ne bir dosya, ne bir kağıt hiç bir şey yok. Bir müddet kendisi ile oradan buradan konuşan heyet azaları bu müddet zarfında müdürün hiç bir işle meşgul olmadığını ve yalnız bir kaç basit telefon konuşması yaptığını görmüşler.

Heyet aldığı intibadan memnun, yönetim kuruluna fabrika müdürünün yanında bulundukları üç saat zarfında hemen hemen hiç bir şeyle meşgul olmadığını ve bu bakımdan böyle basit bir iş için verilen yıllık 100.000 dolardan en aşağı üçte iki nispetinde bir tasarruf sağlanabileceğini bildirmiş. Fabrika müdürü bu indirmeye razı olmamış, işten ayrılmış.

Düşük maaşla çalışmayı kabul eden bir çok istekli arasında bir zat yeni fabrika müdürü tayin edilmiş. Üç aydan sonra yönetim kuruluna gelen imalat istatistiklerinde az, fakat dikkati çekecek kadar bir düşme başlamış, fabrika müdürü yenidir, tabii bu kadar acemilik olur demişler. Altıncı ayın sonunda istatistik eğrisi bir hayli düşmüş.

Eski heyet azaları yeni fabrika müdürünü odasında ziyaret etmişler. Adamcağız kan-ter içinde, bir elinde telefon, öteki eli evrak imzalamakla meşgul, başıyla gelenlere oturmalarını işaret etmiş. Gelen giden o kadar çok ki, adamla doğru dürüst konuşmaya bile imkan olmamış.

Fakat heyetin kanaati şu olmuş; böyle canla başla çalışan bir adam başta olduğu müddetçe işlerin düzelmemesi için hiçbir sebep yoktur, biraz daha bekleyelim. Sene sonu gelmiş, her zaman kâr eden fabrikanın bilançosu zararla kapanınca yönetim kurulunu azaları birbirine girmişler ve işi yeniden incelemeğe başka bir heyeti memur etmişler. Yeni heyet müdürün odasına değil, fabrikaya gitmiş ve iş başında bekleyen insanlar görmüş, sebebini sormuş aldıkları cevap şu: özel bir işe başlayacağız, fabrika müdürü ben gelmeden başlamayın dedi, biz de bekliyoruz, her halde elektrik atölyesinden bir türlü ayrılmaya vakti olmadı

O sırada gözleri, yaşlı bir ustabaşına ilişmiş, adamı şöyle bir kenara çekmişler ve fabrikanın eskiye nazaran daha fena çalışmasının sebeplerini sormuşlar. Yaşlı ustabaşı içini boşaltmak ihtiyacını uzun zamandır hissetmiş olacak ki,

- Baylar demiş, eski müdürümüz teferruatla uğraşmaz, ileriye ait planlar yapar, işi bize bırakır, biz de normal zamanlarda onu rahat bırakırdık. Ani, içinden çıkamayacağımız olağanüstü bir problemle karşılaştığımız zaman ancak ona başvururduk ve o zaman da bilirdik ki, o bizim bu sorunumuzu çözecek.

O gerçek fabrika müdürü idi. Güler yüzlü idi, piposunu içer, bizle şakalaşır, fakat hepimiz için düşünürdü. Şimdiki müdür de çok dürüst, iyi niyet sahibi, hatta çok daha çalışkan bir adam. Fakat o hiçbirimize inanmıyor, her işin kendisi tarafından görülmesini istiyor.

Yani o, bizim yerimize ustabaşlık yapıyor, tabii biz de amele çavuşu mertebesine düşüyoruz, haydi neyse buna da aldırmayalım, ama fabrika müdürlüğü boş kalıyor. İleriyi görmeğe çalışan, tedbir alan, düşünen adamın yerinde kimse yok...

Eski fabrika müdürünü tekrar oraya getirmek isteyen yönetim kurulu, bir yıllık acı tecrübesinden sonra 100.000 yerine 150.000 dolarla onu ancak gelmeye razı etmiş.

Yöneticilik zor bir sanattır. Öyle bir sanat ki, eseri gözle görülmez ve ölçülmesi de ancak mukayeselerle ve yılların tecrübeleriyle biraz mümkün olabilir. Büyük liderler gibi onları da, o müessesenin bitaraf bir tarihçisi kıymetlendirebilir. Onun için günlük takdir bekleyenlerden bu sanatın sanatçısı çıkmaz.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

II. YÖNETİM KAVRAMI

 

A- Yönetim Nedir ?

Yönetim, yönetme işi yönetme sanatıdır.

- Bir kurumu, bir kamu kuruluşunu, özel bir işletmeyi veya bir işi çekip çevirmedir.

- Bir kurumu yöneten kimselerin tümüne yönetim veya idare denir.

- Yönetim, amaca ulaşmak için bütün kaynakların koordinasyonu ve bir araya getirilmesidir.

Her türlü organize faaliyette bir idare vardır. Birkaç kişinin bir araya gelmesiyle bir işi başarmaları ancak kolektif bir uygulamayla gerçekleşir. Her türlü organize işbirliği için yönetim gereklidir.

 

B- Yönetimin Kaynağı

İnsan hayatına giren işlerin yoğunluğu ve karmaşıklığı zorunlu olarak işbirliğini gerektirmiştir. Bundan da işletmelerin doğması ve yönetilmesi ortaya çıkmıştır. İnsan ihtiyaçlarının çok çeşitli olması bilim olarak yönetimin incelenmesini de zorunlu hale getirmiştir.

Yönetimde başarılı olmak için, yöneticinin insan ihtiyaçlarını karşılama konusunda başarılı olması gerekir.

İnsan ihtiyaçlarını temelde iki ana gruba ayırmak mümkündür :

- Bedeni ihtiyaçlar-maddi

- Ruhi ihtiyaçlar-manevi

Yönetimin başarısı bu iki ihtiyaç grubunun dengeli bir şekilde yürütülmesiyle değerlendirilir.

İnsan ihtiyaçlarının gruplandırılması :

- Fizyolojik İhtiyaçlar : Açlık, barınma, giyinme… v.s.

- Emniyet İhtiyaçları : Korkudan uzak, yarınının emniyeti

- Sosyal İhtiyaçlar : Toplumun üyesi olma, arkadaş edinme…

- Öz varlık ihtiyaçları : Başkasına, kendine, yaratanına saygı ve inanma ihtiyacı,

 

 

 

 

 

C- İşletme ve İktisatta Yönetimin Görevi

- İşletmenin içinde bulunduğu durumu aydınlatmak, kurumun genel gidişatını ve istene hedefleri belirlemektir.

- Hazırlanan projelerin başarıyla uygulanabilmesi için gerekli araçların tasarlanması, bir araya getirilmesi de yönetimin görevidir.

- İmkânları harekete geçirmek ve işletmeyi tümüyle işler durumda tutmak yine yönetimin görevidir.

 

D- Tarihte Yönetim

Yönetim ve yöneticilik insanlık tarihi kadar eskidir. Yönetim bilimi XVII. Yüzyılda endüstri hareketi ile ortaya çıkmıştır. Bilimsel olmadan önce yönetimle ilgili olarak kısaca; her çağda yönetimin olduğunu ve bu konuda kayıtlar ve belgelerin bulunduğunu söyleyebiliriz.

Bilimsel Yönetim Dönemini tarihi süreç içerisinde teknik gelişmelere bakarak değerlendirebiliriz. Bu gelişmeler:

- Tekerleğin bulunması

- Makineler

- Buharlı makinelerin kullanılması

- Matbaa…. Gibi sebepler yönetim hareketini hızlandırmıştır. Meydana gelen bu yönetim hareketi iş hayatına ve toplumsal yapıya değişiklikler getirmiştir.

 

1. İş hayatındaki değişiklikler :

- Makinelerin devreye girmesiyle yüzlerce insanın fabrikalarda görev alması,

- Sermaye ihtiyacının büyümesi, dolayısıyla

- Masrafların yükselmesi

 

2. Toplumsal yapıda değişiklikler :

- Sistematik yönetim teknikleri uygulanmaya başladı

- İş etüdü

- İş planlaması

- İstatistiksel kayıtlar… toplumsal yapıda meydana gelen değişikliklerdir.

 

 

 

E- Yönetim Faaliyeti

- Yönetim faaliyeti; bir taraftan başkalarıyla birlikte çalışırken, diğer taraftan amaçlara ulaşmayı, kıt kaynaklardan en fazla yararlanmayı, verimlilik ve etkinlik sağlamayı, değişen çevre içinde gerçekleştirmektir.

- Yönetim faaliyeti; en basit ifadesiyle başkaları vasıtasıyla iş yapmaktır. Amaca ulaşma yolunda insanların işbirliğini sağlayarak birlikte hareket etmektir.

- Yönetim faaliyeti; İnsanların işbirliğini sağlama onları bir amaca doğru yöneltme ve yürütme faaliyeti ve çabaların toplamıdır.

Şekil-1  Yönetim Faaliyetinin Temel Görüntüsü (Robert Kreitner)

 

 

F- Yönetim Türleri

1. Özel Yönetim : Kar amacına yönelik çeşitli işletme tiplerini içermektedir. Bu işletmeler bütün yönetim fonksiyonlarını kapsar (Planlama, Organizasyon, Koordinasyon, Yöneltme, Denetim.)

2. Kurumsal ve Birlik Yönetimi : Borsalar, ticaret odaları, vakıflar… gibi kuruluşlardır. Bu kurumlarda genel amaç kar olmayabilir, Bu yönüyle özel yönetimden ayrılırlar.

3. Kanun ve Devlet Yönetimi : Okullar, devlet daireleri, KİT’ler, devlet hava yolları v.b.. Bu kuruluşlarda genel amaç toplumun gereksinimini karşılamak ve buna uygun bir yönetim modelinin geliştirilmesidir. Bu arada devlet tarafından sunulan hizmetlerin Pazar ekonomisine bağlı olmadığını vurgulamalıyız.

 

G- Yöneticilik

1. Yönetici : Başkaları vasıtasıyla iş gören kişi olarak bilinir.

- Belli amaçlara ulaşmak isteyen herkes, bir yönetim faaliyetine bulunuyor demektir.

- Yöneticiler, yönetim işini kendine meslek edinen ve hizmetleri karşılığında ücret alan kimselerdir. Yöneticilik sadece sorunların çözülmesine yardımcı olmak için değil, gelecekte daha da kompleks (karmaşık) sorunların kötü yönetilmesini  önlemek için sistematik analiz, program planlaması, bütçeleme ve diğer analitik (çözümsel) tekniklerin geliştirilmesine yardımcı olmaktır.

Yöneticilerin başarılı olabilmeleri için şu meziyetlere sahip olmaları gerekir:

S= Başarı Succes)

A= Yetenek (Ability)

M= Yönetimde güdüleme (Motivation to manage = Yönetimde motivasyon)

O= Fırsat (Opportinity)

S= A x M x O

            Eğer bir yönetici başarılı olmak istiyorsa zamanını ve enerjisini bölümündeki işler için planlamalıdır. Mevcut iş gücü kaynaklarını, materyal ve vasıtaları organize etmek, astların çalışma ve gayretlerini koordine etmek, onları eğitmek ve motive etmek, böylece verimli bir şekilde çalışmaları yürütmek yöneticinin görevidir.

 

            2. Yönetmek : Bir kuruluşu yönetmek, onları belli koşullara, yasalara ve kurallara uygun bir şekilde varlıklarını, etkinliklerini sürdürmelerini sağlamak, onlardan birinci derecede sorumlu olmak, başkanlıklarını yapmak ve idare etmektir.

 

3. Yöneticiler ve Faaliyet Personeli

Yöneticilerin görevleri, faaliyet personelinin görevlerinden farklıdır. Aşağıdaki değerlendirmede yöneticilerin dört önemli görevi belirtilmektedir (WJ Duncan). Temel yönetim fonksiyonları biçimsel bir eğitimle veya iş üzerinde yahut her ikisiyle birlikte öğretilebilir.

Şekil-2  WJ Duncan, Yöneticiler ve Faaliyet personelinin Görevleri

 

 

H- Yönetim Faaliyetinin Özellikleri

1. Yönetim amaca yönelik bir faaliyettir : Amaç kâr elde etmek ve istenen hedeflere ulaşmaktır. Yönetici bu amaç için çalışan insan grubunu yöneten kimsedir. Gerçekte işletmenin asıl amacı kâr elde etmek, büyümek, pazarın daha geniş bir bölümüne sahip olmaktır.

2. Yönetim bir grup faaliyetidir : Yönetim faaliyeti ancak bir grubun faaliyeti ile gerçekleşebilir.

3. Yönetim faaliyetinin beşeri (insani) özelliği vardır : İnsan yönetim faaliyetinin temel nedenidir. Yönetim faaliyetinde yöneten de yönetilen de insandır. Yönetim faaliyetleri insanlar arasında gerçekleşen faaliyetlerdir.

4. Yönetim iş bölümü ve uzmanlaşma faaliyetidir : İşletmede belli işler belli kişiler tarafından yürütülür. Bu şekilde iş bölümünde uzmanlaşma da sağlanmış olur.

5. Yönetim bir koordinasyon faaliyetidir : Yönetimde başarılı olabilmek için, iyi bir koordinasyon sistemi kurmak gerekir. Fakat her zaman bu koordinasyon sağlanamaz. Bunun için sorumluluk duygusunun üst seviyelerde olması gerekir.

6. Yönetim bir yetki faaliyetidir : Herkesin aynı yetkiye sahip olması söz konusu olmadığı gibi bazı durumlarda yetki kullanılması zorunlu hale gelebilir.

7. Yönetim evrensel özelliğe sahiptir : Her türlü organize faaliyet bir evrensel iştir, Aileden devlet işlerine kadar her alanda yer alır.

8. Yönetim bir işbirliği faaliyetidir : Bir grup insanın bir araya gelmesiyle işletmenin amacına ulaşması için çaba gösterilmesi söz konusudur.

 

I- İyi Yönetici Nasıl Olmalı

- İyi bir yöneticinin, amaca ulaşmanın mutluluğunun bilincinde olması ve çalışanlar açısından da aynı şeyin geçerli olduğunu kavrayabilmesi gerekir. Yöneticinin, yönetimin bir bilim, sanat ve meslek olduğunu iyi bilmesi,. yönetim faaliyetini bilimsel verilerle donatarak, becerisini en üst düzeye çıkarmalıdır.

Güçlü yöneticilik için liderlik özelliği şarttır. İyi yönetici, yönettiği sistemin geçmişinden dersler çıkararak gününü ve geleceğini, sistemi daha da büyütüp etkin kılacak şekilde kontrol edebilen kişidir. Yönetici olgun davranmalı, kendine güvenmeli ve başkalarına güven vermelidir. Samimi, ilişki kurma ve empati* yapma yeteneğine sahip olup, ileriyi görmelidir. Duygusal olgunluk içinde açık sözlü, etkili konuşup, doğru, bilgili, inisiyatif sahibi, kararlı ve dürüst olmalıdır. Çatışmaları da uygun yollarla çözüp, faydaya dönüştürerek, riskleri ve krizleri en uygun şekilde yönetmesini bilmelidir.

İyi yönetici olmak isteyen kişinin, kendisi ve başkaları için labirentler oluşturmaması, gücünü ve otoritesini en uygun durumlarda kullanması gerekir. İletişim gerçeğinin bir yönetici için ne kadar önemli olduğunu çok iyi kavrayıp, bunu astlarına da öğretmelidir. Ortak amaçlar belirleme, emrindekileri bu amaçlara yöneltmede maharetli, olumlu eleştirilere duyarlı olmalı ve astların da iş tatminini sağlamak için gereken her şeyi yapmalıdır. Yönetici aynı zamanda inanç ve tutumlara saygı gösterip, stratejik davranmasını bilmelidir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

* Empati : En basit anlamıyla bir insanin kendisini karşısındaki insanin yerine koyarak onun duygu ve düşüncelerini doğru olarak anlamasıdır.

II. PLANLAMA

 

A- Planlamanın Tanımı

Planlama, ulaşılmak istenen hedeflerin tespit edilerek bu hedeflere en iyi şekilde ulaşmanın yolunu belirleme işlemidir.

            Planlama; nereye, ne zaman, nasıl, niçin, hangi araç ve yöntemle, nerede ve kimler aracılığı ile ulaşılacağının belirlenmesi işlemidir.

            Planlama, birden fazla amaç saptamak ve bunlardan gelecekte en uygun düşünülenin kabul edilmesi demektir. Arzulanan geleceği tasarlamak, hedefe ulaşmak için etkin yolları ortaya koymak işidir. Çeşitli seçenekler arasından en uygun olanı tercih etmektir.

Planlama, işletmenin amaçlarını ve bu amaçlara ulaşabilmek için, hangi araç ve yöntemlerin nasıl kullanılacağını, kimlerin işbirliğiyle, ne zaman ve nerede, ne tür faaliyetlerin gösterilmesi gerektiğinin belirlenmesine ilişkin bir süreçtir.

            Kelime anlamı bakımından Planlama; bir şeyi belli bir plana göre düzenleme eylemidir. Bir işletmede, bir dairede bir işi düzenlemek ve başlatmakla görevli servis yada büro.

            Planlama, dinamik ortamda faaliyet gösteren işletmelerin ileriye dönük tahmin imkânlarının sınırlı kalmasından ileri gelmektedir.

 

B- Planlamanın Amacı

Plan, kurumun nereye gideceğini ve gitmekte olduğunu belirler. Eğer gidilecek yol belirlenmemiş ise, yani plan yoksa, her yol doğru olur. Oysa kıt kaynakları kullanan kurumların nereye gideceklerini açık olarak belirlemeleri gereklidir.

Planlama, zaman kaybını ve gereksiz işlemleri azaltır, talimatlar verir ve kontrolü kolaylaştırmak için standartları belirler. Planlama beklenilen değişiklikteki belirsizliği azaltma yoludur. Yöneticiler ileri bakmaya, değişiklikleri tahmin etmeye, bu değişikliklerin etkisini göz önünde bulundurarak uygun hareket yolları geliştirmeye planlama tarafından zorlanırlar. Ulaşmak istediğimiz şeyden emin değilsek, ona ulaşıp ulaşamayacağımızı da belirleyemeyiz. Planlama ile hedefler belirlendiğinden hedeflere nasıl ulaşılabileceği belirlendiği gibi, hedeflerin kontrolünü yapmak da mümkündür.

İktisatta planlama, ekonomi ve toplumsal gelişmenin devletçe bir plan çerçevesi içine alınması anlamında kullanılır. Liberal ekonomilerde kuramsal olarak planlama yoktur. Çünkü piyasa ve fiyat mekanizmaları, istihdam yada dış ticaret dengesi gibi (ithalat-ihracat) makro ekonomik büyük dengelere ulaşmayı kendiliğinden sağlar. Devlet, kişisel girişimlere bir sınırlamayla karışmaksızın serbestçe yürütülmesine imkan sağlar. Bazı kamu hizmetlerinin (polis, adalet, ortak donatım gibi) işleyişini sağlamakla yetinmelidir. Devlet, planlamaları hukuk  çerçevesinde denetlemek görevini de yerine getirmelidir.

 

C- Planlamanın Önemi

Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde sanayiyi yönlendiren pek çok kimse artık kendi organizasyonlarında güçlü bir planlama fonksiyonunun oluşturulması gereğine inanmaktadırlar. Bu inancın doğmasındaki temel neden ise sermaye sahiplerinin, hissedarların, rakiplerin ve tüketicilerin yoğun baskıları karşısında, yöneticilerin kendilerine emanet edilen kaynakları en et- kin bir şekilde kullanma gereğini hissetmeleri, işletmelerin gittikçe büyüyerek daha karmaşık bir yapıya ulaşması, hızla değişen dinamik pazar yapısı, yoğun rekabet ortamı, sürekli değişen ekonomik koşullar ve gelişen teknolojiye uyum sağlama gerekliliğini ancak planlama ile yerine getirebileceklerini anlamış olmalarıdır.

Yorum (yok) Yorum yaz! Kalıcı Bağlantı